Đại diện Ban chủ nhiệm nhiệm vụ báo cáo kết quả nghiên cứu trước Hội đồng.

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao, được xem là động lực cốt lõi cho phát triển bền vững, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu công nghiệp - dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội. Riêng trong năm 2024, các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút đầu tư tăng mạnh, với 50 dự án cấp mới, 32 lượt dự án tăng vốn, vốn đầu tư trong nước đạt 4.507 tỷ đồng (136% kế hoạch) và vốn FDI khoảng 680 triệu USD (900% kế hoạch), tạo áp lực lớn về nhân lực chất lượng cao cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, công tác đào tạo nguồn nhân lực hiện nay vẫn còn khoảng cách so với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp: nội dung đào tạo chưa sát nhu cầu, còn thiên về “cung” hơn “cầu”; kỹ năng thực hành, kỹ năng mềm và kỹ năng số của người lao động còn hạn chế; mô hình liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp chưa hiệu quả, thiếu chiều sâu; quy mô, chất lượng đào tạo và hợp tác quốc tế chưa đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập. Xuất phát từ thực tế đó, nhiệm vụ được thực hiện nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp tại Hải Dương và xây dựng mô hình đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu doanh nghiệp.

Nội dung nghiên cứu chính của nhiệm vụ gồm: Đánh giá tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan; làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về đào tạo nguồn nhân lực; phân tích thực trạng đào tạo nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp; đề xuất giải pháp và xây dựng mô hình đào tạo nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu tập trung vào mô hình, cơ chế và hoạt động đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu doanh nghiệp tại các khu công nghiệp Kỹ thuật cao An Phát, Phúc Điền và Cộng Hòa, cùng các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trên địa bàn. Nhóm nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận liên ngành, dựa trên dữ liệu và hướng đến thực tiễn, kết hợp phân tích tổng hợp tài liệu, điều tra khảo sát bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu và phương pháp chuyên gia, thống kê và xử lý dữ liệu.

Kết quả khảo sát cho thấy, tính đến năm 2025 các khu công nghiệp trên địa bàn có khoảng 114.000 lao động, trong đó 64,2% chỉ đáp ứng một phần yêu cầu công việc, 18,1% chưa đáp ứng; đa số doanh nghiệp phải đào tạo lại lao động mới tuyển, tập trung vào các điểm yếu về ngoại ngữ, kỹ năng số và ứng dụng công nghệ. Việc xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục còn chủ yếu căn cứ theo quy định của cơ quan quản lý, sự tham gia đầy đủ của doanh nghiệp vào quá trình này còn thấp; công tác phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước trong đào tạo cũng chưa thường xuyên, chặt chẽ.

Trên cơ sở kết quả phân tích, nhóm nghiên cứu đã đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ theo ba nhóm chủ thể: Nhà nước hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng hệ thống dự báo nhu cầu nhân lực và cơ sở dữ liệu thị trường lao động; cơ sở giáo dục đổi mới chương trình đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp, đẩy mạnh đào tạo theo chuẩn đầu ra và mô hình đào tạo kép; doanh nghiệp tăng cường đặt hàng đào tạo, cử chuyên gia tham gia giảng dạy và xây dựng chương trình thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp. Trên cơ sở đó, nhiệm vụ đã xây dựng mô hình đào tạo kết hợp ba trụ cột Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp với quy trình triển khai 6 bước, từ khảo sát và dự báo nhu cầu, đồng thiết kế chương trình, đào tạo và thực tập, đánh giá năng lực, tuyển dụng và kết nối việc làm đến phản hồi, cải tiến hằng năm.

Nhóm nghiên cứu đã thí điểm triển khai 10 lớp đào tạo tại 4 doanh nghiệp (Brother Việt Nam, May Tây Âu, Eastech Việt Nam, Deli Việt Nam) với 355 người học, 100% hoàn thành khóa học, trong đó 65,35% xếp loại giỏi, 24,23% loại khá. Kết quả thí điểm cho thấy mô hình mang lại hiệu quả đa chiều: doanh nghiệp tăng năng suất, chất lượng, giảm chi phí tuyển dụng và đào tạo lại; người lao động được học đúng vị trí việc làm, nâng cao kỹ năng, thu nhập; nhà trường cập nhật công nghệ, cải tiến chương trình đào tạo, mở rộng hợp tác, cho thấy khả năng nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, sau khi đại diện Ban chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu và giải trình, làm rõ một số ý kiến của Hội đồng tư vấn liên quan đến phương pháp khảo sát, cơ sở khoa học và tính khả thi của mô hình đề xuất, Hội đồng thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ sau khi nhóm nghiên cứu chỉnh sửa, bổ sung một số nội dung: bổ sung phạm vi nghiên cứu về nội dung; phân tích sâu hơn kết quả khảo sát; làm rõ hơn mối liên hệ giữa kết quả khảo sát với các giải pháp nghiên cứu đưa ra; làm rõ hơn điều kiện, các bước, chỉ tiêu đánh giá và khả năng nhân rộng của mô hình./.

Minh Lan