Quang cảnh hội nghị.

Ban chủ nhiệm đề tài đã nghiên cứu xây dựng 03 bộ tiêu chí cốt lõi với các chỉ tiêu được tổng hợp và chuẩn hóa theo thang điểm từ 0 - 100, trong đó cấp địa phương có 16 chỉ tiêu, công nghiệp công nghệ cao 12 chỉ tiêu, nông - thủy sản 15 chỉ tiêu. Theo đánh giá, kinh tế tuần hoàn tại Hải Phòng chưa đạt mức tiên phong toàn diện, 74,4% tiêu chí ở mức “chuyển đổi”. Khối FDI và công nghiệp công nghệ cao đang bứt tốc và tiệm cận mức “tiên phong”. Trong khi đó, khối SMEs nội địa và nông nghiệp vẫn đang ở mức chuyển đổi chậm do thiếu nguồn lực cốt lõi. Đánh giá 08 chỉ tiêu cấp địa phương cho kết quả có 02 chỉ số ở cấp độ tiên phong (doanh nghiệp kiểm kê GHG và vốn xanh, R&D); 06 chỉ tiêu (phân loại rác tại nguồn; thực hành tại làng nghề; doanh nghiệp xanh; kế hoạch hành động; công cụ điều tiết; phối hợp liên ngành) ở cấp độ chuyển đổi. Lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, 06 chỉ tiêu (thực hiện kiểm kê GHG, thiết kế sinh thái/SXSH, mạng lưới cộng sinh, đầu tư R&D tuần hoàn, doanh nghiệp sinh thái và sử dụng năng lượng tái tạo) đều đang ở cấp độ chuyển đổi. Trong 15 chỉ tiêu lĩnh vực nông - thủy sản, có 03 chỉ tiêu đạt cấp độ tiên phong (nông dân ứng dụng kinh tế xanh; chỉ số HDI, sức khỏe; gói tín dụng & ngân sách) và 10 chỉ tiêu ở cấp độ chuyển đổi (ngân sách tập huấn; đào tạo & chứng nhận; thu nhập từ kinh tế xanh; doanh nghiệp/hợp tác xã tiếp cận ưu đãi; giải ngân tín dụng xanh; liên kết chuỗi nông nghiệp; quỹ đất hạ tầng môi trường; diện tích sản xuất tuần hoàn; số cụm cộng sinh sinh thái; thu gom phế phụ phẩm); 02 chỉ số ở cấp sơ khởi (bộ quy chuẩn phế phẩm và xử lý bao bì hóa chất). 

Kết quả đánh giá theo Đề tài đã cho thấy những điểm sáng trong công nghiệp công nghệ cao ở Hải Phòng. Về kiểm kê khí nhà kính (GHG), tỷ lệ doanh nghiệp lớn tuân thủ đạt 85 - 90%; mạng lưới cộng sinh tại khu công nghiệp Nam Cầu Kiền đạt gần 100% (03 chuỗi thép, nhựa, phụ trợ khép kín), giảm 12.670 tấn CO₂/năm; ứng dụng công nghệ mới tại Tổ hợp DEEP C ứng dụng xuất sắc năng lượng tái tạo, thí điểm tuần hoàn nước trực tiếp bằng công nghệ RO. Tuy nhiên, điểm nghẽn trong công nghiệp công nghệ cao là thiếu hụt hạ tầng tái chế sâu, đứt gãy logistic ngược và chênh lệch năng lượng chuỗi cung ứng. Lĩnh vực nông - thủy sản nổi bật với điểm sáng: năng lực thu hồi tự phát tốt (toàn thành phố vận hành hơn 26.000 hầm biogas xử lý chất thải chăn nuôi hiệu quả); tỷ lệ tái sử dụng khá với khoảng 88% rơm rạ được thu hồi; tại phía Đông thành phố, tỷ lệ tái sử dụng làm thức ăn, nấm, phân bón đạt mức 45%. Điểm nghẽn trong lĩnh vực này là sản xuất manh mún, thiếu quy mô công nghiệp; xử lý chất thải nguy hại bất cập; đứt gãy liên kết chuỗi. Đánh giá về thực trạng kinh tế tuần hoàn cấp thành phố, nghiên cứu chỉ ra những điểm sáng như: thể chế huy động vốn đột phá, công cụ điều tiết kinh tế mạnh mẽ và phá vỡ tư duy “silo”. Nhóm nghiên cứu cũng nhận diện 03 rào cản cốt lõi trong kinh tế tuần hoàn là pháp lý, tài chính và dữ liệu.

Mô hình cấu trúc tuyến tính được đề xuất nhằm lý giải căn nguyên của thực trạng và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến “Ý định chuyển đổi kinh tế tuần hoàn” của doanh nghiệp. Từ đó, Ban chủ nhiệm đề tài đề xuất các nhóm giải pháp: Nâng cao nhận thức của các bên liên quan; Giáo dục và đào tạo và R&D; Chính sách & Pháp lý; Quy định pháp lý cấp địa phương; Nhóm giải pháp về hạ tầng; Kiện toàn hệ thống cơ quan/đơn vị; Giải pháp phát triển khu công nghiệp, dịch vụ, hệ thống logistics sinh thái; Giải pháp phát triển kinh tế tuần hoàn cho ngành công nghiệp công nghệ cao và Giải pháp phát triển kinh tế tuần hoàn cho ngành nông nghiệp - thủy sản.

Kết quả nghiên cứu của đề tài được Hội đồng thống nhất nghiệm thu trên cơ sở rà soát, chỉnh sửa lại các số liệu trong báo cáo (ghi rõ nguồn trích dẫn số liệu); cập nhật chính xác tên các cơ quan, đơn vị sau hợp nhất; bổ sung một số mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực nông nghiệp - thủy sản; bổ sung các thông tin đánh giá, triển khai bộ tiêu chí được đề xuất; cập nhật các văn bản của thành phố về kinh tế tuần hoàn./.

Minh Lan