“Nền tảng dữ liệu giáo dục số thông minh tích hợp AI” là bài toán lớn về giáo dục.

Tạo các trục tăng trưởng mới

Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng đã công bố danh mục 3 “bài toán lớn” về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026. Hoạt động này nhằm thực hiện Chương trình số 02-CTr/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, "bài toán" số 1 là xây dựng nền tảng "Khu thương mại tự do số thông minh", do Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đề xuất, hướng tới việc xây dựng hệ sinh thái số tích hợp, xóa bỏ rào cản hành chính và tối ưu hóa vận hành thương mại.

Hệ thống sẽ số hóa toàn bộ hoạt động logistics, thủ tục hải quan và quản trị doanh nghiệp. Điểm đột phá là ứng dụng công nghệ Blockchain để bảo đảm tính minh bạch, an toàn và khả năng truy xuất nguồn gốc hàng hóa xuyên biên giới.

"Bài toán" số 2 là "Hệ sinh thái du lịch thông minh", do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng đề xuất, không chỉ dừng ở một trang web quảng bá, mà là nền tảng công nghệ linh hoạt, kết nối đa chiều giữa cơ quan quản lý - doanh nghiệp lữ hành - cơ sở lưu trú - khách du lịch. Dữ liệu ngành du lịch sẽ được số hóa và cập nhật tự động theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống".

"Bài toán" số 3 là “Nền tảng dữ liệu giáo dục số thông minh tích hợp AI”, do Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất, tập trung vào việc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu về học sinh, giáo viên, chương trình học và kết quả học tập, kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Một trong những sản phẩm quan trọng nhất là học bạ số, giúp minh bạch hóa quá trình đào tạo.

Theo ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, đây là những bài toán phát triển mang tầm chiến lược, được lựa chọn để giải quyết các "điểm nghẽn", mở ra không gian tăng trưởng mới và tạo ra sức bật dài hạn cho thành phố. Từ thương mại, du lịch đến giáo dục, điểm chung của cả 3 “bài toán” là lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ làm công cụ và con người làm trung tâm.

3 "bài toán" được Hải Phòng lựa chọn không dàn trải, mà tập trung đúng vào những trụ cột có khả năng tạo đột phá cao nhất: Thương mại tự do số, du lịch thông minh và giáo dục số tích hợp AI. Đây chính là 3 trục tăng trưởng mới, 3 “mạch nguồn” để Hải Phòng khơi thông mọi nguồn lực, tái cấu trúc mô hình phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.

Riêng với bài toán về giáo dục, ông Bùi Văn Huỳnh, Hiệu trưởng Trường THCS Văn Tố (xã Chí Minh) cho rằng, Hải Phòng đã nhìn đúng vào gốc rễ của phát triển: Muốn đi nhanh và đi xa, phải có nguồn nhân lực làm chủ công nghệ. Việc xây dựng nền tảng dữ liệu giáo dục thống nhất, liên thông từ học sinh, giáo viên đến chương trình đào tạo và kết quả học tập không chỉ là số hóa quản lý giáo dục mà là kiến tạo hệ sinh thái học tập mới.

Ở đó, AI có thể cá thể hóa lộ trình học tập cho từng học sinh, phát hiện sớm nguy cơ tụt lại phía sau, dự báo nhu cầu lao động và định hướng nghề nghiệp chính xác hơn. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là bước chuẩn bị chiến lược cho tương lai nguồn nhân lực số của thành phố.

Tìm lời giải cho các "bài toán"

Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng của thành phố.

Theo yêu cầu của Trung ương và kế hoạch của thành phố Hải Phòng, các “bài toán lớn” được lựa chọn phải gắn liền với điều kiện thực tiễn, thế mạnh và dư địa tăng trưởng đặc thù của thành phố như công nghiệp, logistics, du lịch biển và công nghiệp công nghệ cao. Mục tiêu lớn nhất là giải quyết các vấn đề cấp bách, tạo động lực tăng trưởng rõ rệt về kinh tế, nâng cao năng suất lao động và cải cách hành chính thông qua chuyển đổi số.

Để bảo đảm tính khách quan và sát thực tế, trước đó, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức rà soát từ 19 đề xuất của 14 sở, ngành và địa phương. Qua quá trình thẩm định và tổ chức hội thảo, 3 bài toán còn đáp ứng các tiêu chuẩn về tính lan tỏa, khả năng lượng hóa bằng chỉ số cụ thể như đóng góp GRDP, tỷ lệ hài lòng và ứng dụng công nghệ tiên phong được thống nhất trình UBND thành phố.

Theo ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, với việc công bố 3 "bài toán" này, thành phố Hải Phòng gửi đi thông điệp: Thành phố sẵn sàng đặt hàng và đồng hành với các tổ chức, doanh nghiệp, nhà khoa học trong và ngoài nước để giải quyết các thách thức này.

UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp cùng các đơn vị tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế để cập nhật danh mục "bài toán lớn" theo đúng chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ. Đây là một quá trình liên tục, đổi mới không ngừng.

Danh mục 3 "bài toán lớn" năm 2026 chính là lời giải cho bài toán tăng trưởng bền vững của Hải Phòng. Khi “Khu thương mại tự do số” khơi thông dòng chảy kinh tế, “Du lịch thông minh” quảng bá bản sắc thành phố và “Giáo dục thông minh” chuẩn bị nguồn nhân lực, Hải Phòng chắc chắn sẽ khẳng định vị thế là đầu tàu đổi mới sáng tạo của cả nước./.

Nguồn: Báo Hải Phòng