Hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia trở thành động lực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 15/5/2026 phê duyệt Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.

Theo quyết định, mục tiêu của Chiến lược là xây dựng hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia hiện đại, mở, hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, đóng vai trò là hạ tầng thể chế mềm của quốc gia, công cụ thực thi chính sách công và nền tảng kỹ thuật cho quản lý nhà nước. Đồng thời, thúc đẩy tiêu chuẩn trở thành động lực cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Chiến lược cũng hướng tới hình thành hệ sinh thái tiêu chuẩn đồng bộ với hoạt động đo lường và quản lý chất lượng; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức xã hội trong xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn; nâng cao năng lực thể chế, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế nhằm khẳng định vai trò chủ động của Việt Nam trong kiến tạo tiêu chuẩn toàn cầu.

Giai đoạn đến năm 2030, Chiến lược đặt mục tiêu phấn đấu 75% Tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài của các nước phát triển; đồng thời 100% lĩnh vực trong Khung phân loại Tiêu chuẩn quốc gia tương thích với phân loại cấp 2 của Khung phân loại tiêu chuẩn quốc tế ICS của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế.

Đối với các lĩnh vực liên quan đến công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược và ngành kinh tế trọng điểm, Việt Nam phấn đấu có đại diện tham gia vào 60% các Ban kỹ thuật tương ứng của ISO, IEC, ITU; đồng thời có đại diện tham gia Ban kỹ thuật IEC trong một số lĩnh vực liên quan phát triển đô thị thông minh.

Chiến lược đặt mục tiêu trung bình hằng năm có 50.000 chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Khoảng 50% Tiêu chuẩn quốc gia xây dựng mới sẽ có sự tham gia của doanh nghiệp, hiệp hội, viện nghiên cứu và trường đại học. Đồng thời, triển khai chương trình hỗ trợ tối thiểu 50.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận, áp dụng Tiêu chuẩn quốc gia thông qua hỗ trợ tài chính, đào tạo và tư vấn theo ngành.

Theo Chiến lược, Việt Nam phấn đấu đào tạo 300 chuyên gia đủ năng lực tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế hoặc tham gia các Ban kỹ thuật của tổ chức tiêu chuẩn quốc tế và tổ chức tiêu chuẩn hóa nước ngoài. Đồng thời, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về tiêu chuẩn hóa cho ít nhất 5.000 lượt công chức, viên chức và người lao động trong các lĩnh vực trọng điểm.

Nội dung đào tạo về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng cũng sẽ được tích hợp vào chương trình giảng dạy chính quy tại ít nhất 50 trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc khối ngành kỹ thuật, công nghệ và kinh tế.

Chiến lược yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ số và dữ liệu; thúc đẩy hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, mã hóa, trung tâm dữ liệu và các công nghệ số mới. Đồng thời, xây dựng và công bố khoảng 100 Tiêu chuẩn quốc gia mới phục vụ phát triển công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Đến năm 2035, Chiến lược đặt mục tiêu 80% Tiêu chuẩn quốc gia được hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn nước ngoài của các nước phát triển; khoảng 60% Tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tiễn của các thị trường trọng điểm.

Ngoài ra, phấn đấu 30% Tiêu chuẩn quốc gia mới được xây dựng trong giai đoạn này phục vụ các lĩnh vực công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ chiến lược, kinh tế số, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Việt Nam cũng đặt mục tiêu có đại diện tham gia vào 100% các Ban kỹ thuật tương ứng của ISO, IEC, ITU trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ chiến lược và ngành kinh tế trọng điểm.

Chiến lược xác định phát huy vai trò của Tiêu chuẩn quốc gia như công cụ điều phối, dẫn dắt phát triển và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững quốc gia. Theo đó, khoảng 70% chiến lược, quy hoạch và chương trình phát triển ngành, lĩnh vực sẽ được lồng ghép các yêu cầu liên quan đến tiêu chuẩn. Đồng thời, hoàn thành lộ trình chuyển đổi toàn bộ hệ thống Tiêu chuẩn quốc gia sang định dạng có thể đọc bằng máy theo chuẩn quốc tế, bảo đảm ít nhất 80% Tiêu chuẩn quốc gia trong các lĩnh vực ưu tiên được thực hiện theo chuẩn SMART Standards của IEC/ISO.

Để triển khai Chiến lược, quyết định đưa ra 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp gồm hoàn thiện thể chế, chính sách và hạ tầng hỗ trợ phát triển Tiêu chuẩn quốc gia; thúc đẩy đổi mới công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn; phát triển nguồn nhân lực; tăng cường minh bạch hóa kỹ thuật và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận, áp dụng tiêu chuẩn./.

Nguồn: Báo Hải Phòng